Αν έπρεπε να ξεχωρίσουμε μία φράση που συμπυκνώνει την ανθρώπινη κατάσταση μέσα στον χρόνο, ίσως πράγματι να στεκόμασταν στο «εν οίδα ότι ουδέν οίδα» του Σωκράτη. Όχι γιατί αποτελεί μια παραδοχή αδυναμίας, αλλά γιατί εκφράζει την ύψιστη μορφή πνευματικής εντιμότητας που είναι η επίγνωση των ορίων μας. Στη σύγχρονη εποχή, όπου η γνώση πολλαπλασιάζεται με εκθετικούς ρυθμούς, θα μπορούσαμε αυθαίρετα να φανταστούμε ότι το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης είναι … ένα δισεκατομμύριο μονάδες. Φυσικά είναι άπειρο, αλλά λέμε ένα δισεκατομμύριο για να γίνει αντιληπτό το επιχείρημα. Μέσα λοιπόν σε αυτό το πλαίσιο, ο πιο «μορφωμένος» άνθρωπος ίσως να κατέχει ένα απειροελάχιστο κλάσμα, ας πούμε δέκα χιλιάδες μονάδες, ενώ κάποιος λιγότερο ενημερωμένος χίλιες μονάδες. Η μεταξύ τους διαφορά φαίνεται τεράστια σε σχετικούς όρους. Ωστόσο, όταν τοποθετηθούν απέναντι στο σύνολο των γνώσεων, η διαφορά σχεδόν εξαφανίζεται. Και οι δύο στέκονται στο ίδιο σημείο, δηλαδή … στο κατώφλι της άγνοιας. Αυτή η συνειδητοπο...
