Παριανές υποκειμενικότητες

Η δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά την πυρκαγιά στον ΧΥΤΑ της Πάρου δεν πρέπει να εξαντληθεί στην αναζήτηση ευθυνών. Η κοινωνία έχει ανάγκη από κάτι περισσότερο. Έχει ανάγκη από έναν ουσιαστικό αναστοχασμό για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη διοίκηση, την πολιτική και τη σχέση των θεσμών με τον πολίτη. Η πολιτική ευθύνη δεν είναι μια τυπική υποχρέωση. Είναι στάση ζωής. Είναι η συνειδητή αποδοχή ότι όποιος αναλαμβάνει δημόσιο αξίωμα δεν απολαμβάνει μόνο εξουσία, αλλά αναλαμβάνει και την ευθύνη των αποφάσεών του, των παραλείψεών του και των αποτελεσμάτων της διοίκησής του. Αυτό δεν αφορά μόνο τους Δημάρχους. Αφορά τα Δημοτικά Συμβούλια, τις Περιφέρειες, την κεντρική διοίκηση, τους δημόσιους οργανισμούς, τους ιδιώτες που αναλαμβάνουν δημόσιες υπηρεσίες, τους πολίτες που επιλέγουν με την ψήφο τους και, τελικά, όλους όσοι συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή όλων μας. Η ευθύνη δεν μπορεί να είναι επιλεκτική. Δεν μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν τα πράγματα πηγαίνου...

Η αναζήτηση των αιτίων που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να περιοριστεί αποκλειστικά στον Δήμο Πάρου. Η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο σύστημα, στο οποίο συμμετέχουν διαφορετικοί θεσμοί, διαφορετικά επίπεδα διοίκησης και διαφορετικοί φορείς, καθένας με τις δικές του αρμοδιότητες και ευθύνες. Γι' αυτό θεωρώ ότι η πολιτική αξιολόγηση πρέπει να αφορά το σύνολο του μηχανισμού και όχι μόνο τον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας. Τα τελευταία χρόνια η διαχείριση του ΧΥΤΑ πέρασε από τον Δήμο σε ευρύτερους διαχειριστικούς φορείς και τελικά στους ιδιώτες. Η Περιφέρεια και ο ΦΟΔΣΑ ανέλαβαν κρίσιμες αρμοδιότητες ως προς τη λειτουργία και τον σχεδιασμό του συστήματος. Η μεταφορά αυτή των αρμοδιοτήτων συνοδευόταν, ως κυρίαρχο πολιτικό επιχείρημα από τις εκάστοτε κεντρικές και περιφερειακές κυβερνήσεις,  από την προσδοκία ότι η διαχείριση θα γινόταν αποτελεσματικότερη, με καλύτερο συντονισμό, μεγαλύτερη τεχνική υποστήριξη και πιο ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Είναι, επομένως, ...

Αν περιορίσουμε τη συζήτηση μόνο στην πυρκαγιά του ΧΥΤΑ, υπάρχει ο κίνδυνος να αντιμετωπίσουμε το σύμπτωμα και όχι την πραγματική αιτία του προβλήματος. Κατά τη γνώμη μου, η πυρκαγιά δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένα από τη συνολική πορεία της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Πάρο. Αποτελεί την κορύφωση μιας διαχρονικής κατάστασης που διαμορφώθηκε μέσα από αποφάσεις, παραλείψεις, καθυστερήσεις και αδυναμίες πολλών ετών. Γι' αυτό θεωρώ ότι η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει από τη βασική αρχή ότι οι ευθύνες δεν περιορίζονται σε ένα πρόσωπο ούτε σε μία δημοτική περίοδο. Η ευθύνη, ως πολιτική έννοια, είναι συλλογική και διαχρονική. Αφορά τις δημοτικές αρχές που διοίκησαν τον Δήμο, τα Δημοτικά Συμβούλια που έλαβαν ή δεν έλαβαν κρίσιμες αποφάσεις, τις αντιπολιτεύσεις που είχαν υποχρέωση να ασκούν ουσιαστικό έλεγχο, αλλά και κάθε θεσμικό φορέα που συμμετείχε στη διαχείριση του ζητήματος. Δεν υποστηρίζω ότι όλοι έχουν την ίδια ευθύνη. Υποστηρίζω, όμως, ότι όλοι πρέπει να εξεταστούν με τα ίδ...

Ο Δήμαρχος δεν έπρεπε να συλληφθεί. Έπρεπε να παραιτηθεί. Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία ενός τόπου που ξεπερνούν το ίδιο το γεγονός που τις προκάλεσε. Στιγμές που μας υποχρεώνουν να σταματήσουμε, να αναλογιστούμε όχι μόνο τι συνέβη, αλλά κυρίως γιατί συνέβη και τι οφείλουμε να αλλάξουμε, ώστε να μην επαναληφθεί. Η πυρκαγιά στον ΧΥΤΑ της Πάρου αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, μια τέτοια στιγμή. Δεν είναι απλώς ένα ακόμη δυσάρεστο περιστατικό. Είναι μια αφορμή για έναν βαθύτερο προβληματισμό γύρω από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι θεσμοί, η τοπική αυτοδιοίκηση και συνολικά η δημόσια διοίκηση στη χώρα μας. Γι' αυτό και πιστεύω ότι η πολιτική ευθύνη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους ποινικής διαδικασίας. Η ποινική ευθύνη ανήκει αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη, η οποία οφείλει να διερευνήσει με απόλυτη ανεξαρτησία όλα τα πραγματικά περιστατικά και να αποφανθεί σύμφωνα με τον νόμο. Η πολιτική ευθύνη, όμως, είναι κάτι διαφορετικό. Δεν συλλαμβάνεται. Αναλαμβάνεται. Γι' αυτό θεωρώ ό...