ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΗΘΙΚΗ (24-5-2026)
Γράφει ο Γιάννης Γεωργούσης
Ο Π. Κροπότκιν στο έργο του «Η αναρχική ηθική» καταλήγει «Κάνε στους άλλους αυτά που θα ήθελες να κάνουν αυτοί σε εσένα σε ανάλογες περιπτώσεις».
Στο Ευαγγέλιο του Ματθαίου διαβάζουμε:
Ο χρυσός κανών
«Όλα όσα θέλετε να σας κάνουν οι άνθρωποι, κάνετε και σεις τα ίδια σ’ αυτούς. Αυτός είναι ο νόμος και οι προφήται».
Στο Ευαγγέλιο του Λουκά, στο κεφάλαιο «Η αγάπη προς τους εχθρούς» διαβάζουμε «Να φέρεστε προς τους άλλους όπως θα ηθέλατε να φερθούν σ’ εσάς».
Ο Ευαγγελιστές και ο αναρχοκομουνιστής Κροπότκιν, λένε το ίδιο πράγμα! Μόνο που οι Ευαγγελιστές το διατυπώνουν θετικά, ενώ ο Κροπότκιν αρνητικά. Η αναρχική ηθική είναι βαθιά μια χριστιανική ηθική!
Φίλος στο facebook έγραψε (και τον ευχαριστώ!): «Προσπάθησε να φέρεσαι όπως θα ήθελες να σου φέρονται και ακόμα καλύτερα...»
Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου «Η αναρχική ηθική» του Κροπότκιν γράφει:
Αυτή η μελέτη περί της καταγωγής και του σκοπού της ηθικής, ήταν προϊόν μιας ευτράπελης κατάστασης. Κάποιοι Άγγλοι αναρχικοί, μέσα στο ιδεολογικό τους κομφούζιο, θεωρούσαν απολύτως θεμιτό να ψωνίζουν από το κατάστημα ενός αναρχικού χωρίς να πληρώνουν, πιστεύοντας ότι αυτό ήταν σύμφωνο με την αρχή <<Στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του>>. Όταν ο Κροπότκιν το πληροφορήθηκε, αγανάκτησε και οχι μόνον καταδίκασε τέτοιες απόψεις, αλλά και έγραψε το παρόν έργο. Αυτό που ονομάζουμε <<ηθικές ιδέες>>, λέει, δεν είναι παρά προϊόν πρωτόγονων προκαταλήψεων - νόμος, θρησκεία, εξουσία - και χρησιμεύει στην άρχουσα τάξη για να προστατεύει τα συμφέροντά της. Το αληθινό ηθικό αίσθημα είναι ενστικτώδες και εγγενές στην ομαδική ζωή. Η αλληλοβοήθεια είναι προϋπόθεση μιας επιτυχούς κοινωνικής διαβίωσης. Επομένως, η βάση της αληθινής ηθικής είναι ο παλιός, καλός, χρυσός κανόνας: "Κάνε στους άλλους ό,τι θα ήθελες να κάνουν εκείνοι σε σένα υπό τις ίδιες περιστάσεις". (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Πηγές:
Η Καινή Διαθήκη του Κυρίου και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού κατά νεοελληνικήν απόδοσιν, Ελληνική Βιβλική Εταιρία, 1967
Πιότρ Κροπότκιν, Η αναρχική ηθική, Ελεύθερος Τύπος, 2000
